Διαμορφώνοντας ένα σπίτι φιλικό προς την άνοια

Ένα σπίτι φιλικό προς την άνοια είναι διαμορφωμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε να υποστηρίζει την ανεξαρτησία του ηλικιωμένου που ξεχνά, να μειώνει τη σύγχυση και να αποτρέπει τα ατυχήματα. Αυτό επιτυγχάνεται με απλές αλλαγές, όπως ο καλός φωτισμός και η ασφαλής διάταξη των επίπλων. Στην πλειοψηφία τους, οι παρεμβάσεις δεν έχουν μεγάλο κόστος και εφαρμόζονται εύκολα στα περισσότερα σπίτια. Διαβάστε τις αλλαγές που συνιστώνται για κάθε δωμάτιο του σπιτιού και επιλέξτε εκείνες που ταιριάζουν στις ιδιαίτερες ανάγκες του αγαπημένου σας προσώπου.

Περιεχόμενα

• Μπάνιο και τουαλέτα
• Υπνοδωμάτιο
• Κουζίνα
• Σαλόνι και τραπεζαρία
• Γενικές οδηγίες για ένα σπίτι φιλικό προς την άνοια
• Συχνές ερωτήσεις
• Κάθε άνθρωπος με άνοια είναι διαφορετικός

Μπάνιο και τουαλέτα

• Αφήστε την πόρτα του μπάνιου πάντα ανοιχτή και το φως αναμμένο κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Προτιμήστε ένα απλό, ματ δάπεδο. Τα γυαλιστερά πλακάκια μπορεί να γίνονται αντιληπτά ως υγρά η ολισθηρά.
• Τοποθετήστε αντιολισθητικά χαλάκια (ιδανικά, με βεντούζες) μέσα στη μπανιέρα / στο ντους.
• Αν υπάρχει η δυνατότητα, αντικαταστήστε τη μπανιέρα με ντους χωρίς σκαλοπάτι.
• Χρησιμοποιήστε αυτοκόλλητα ώστε να ξεχωρίζει στη βρύση το “ζεστό” και το “κρύο”.
• Μειώστε τη θερμοκρασία του ζεστού νερού με στόχο την αποφυγή εγκαυμάτων.
• Αν χρειάζεται, προσθέστε κάθισμα ντους ή μπανιέρας.
• Ελέγξτε ότι υπάρχει σιφόνι δαπέδου σε περίπτωση που μείνει ανοιχτή η βρύση.
• Εγκαταστήστε χειρολαβές δίπλα στη λεκάνη και το ντους.
• Ελέγξτε αν η τουαλέτα έχει άνετο ύψος. Αν είναι χαμηλή, χρησιμοποιήστε ανυψωτικό κάθισμα.
• Προτιμήστε κάθισμα τουαλέτας σε έντονο χρώμα για καλύτερη οπτική διάκριση.
• Τοποθετήστε αντικείμενα καθημερινής υγιεινής (π.χ. οδοντόβουρτσα) σε σταθερό και εύκολα προσβάσιμο σημείο.
• Αν αυτό βοηθά, τοποθετήστε ετικέτες στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας (π.χ. “σαμπουάν”).
• Χρησιμοποιήστε πετσέτες και ρολά τουαλέτας σε έντονα χρώματα, ώστε να είναι πιο εύκολα ορατά.
• Φυλάξτε τα φάρμακα και τα προϊόντα καθαρισμού (π.χ. απορρυπαντικά) σε ντουλάπι με κλειδαριά/ασφάλεια.

Υπνοδωμάτιο

• Τοποθετήστε φωτισμό με αισθητήρα κίνησης ώστε να γίνονται με ασφάλεια οι νυχτερινές μετακινήσεις.
• Προτιμήστε φωτιστικά οροφής και τοίχου αντί για επιτραπέζια.
• Χρησιμοποιήστε απλά, χρωματιστά κλινοσκεπάσματα που έρχονται σε αντίθεση με το χρώμα στους τοίχους και το πάτωμα. Αποφύγετε τα έντονα σχέδια.
• Αποφύγετε τη χρήση ηλεκτρικού υποστρώματος.
• Ελέγξτε αν το ύψος του κρεβατιού επιτρέπει εύκολη έγερση.
• Προσθέστε στο δωμάτιο μία σταθερή καρέκλα για στήριξη κατά το ντύσιμο.
• Αφαιρέστε από τις ντουλάπες ρούχα που για οποιονδήποτε λόγο ο ηλικιωμένος δεν φορά πια. Αφήστε διαθέσιμα μόνο ρούχα κατάλληλα για την εποχή.

Κουζίνα

• Βεβαιωθείτε ότι υπάρχει εύκολη πρόσβαση στα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται καθημερινά.
• Προτιμήστε τα ανοιχτά ράφια. Αν χρειάζεται, τοποθετήστε στα ντουλάπια ετικέτες με εικόνες ή κείμενο που να υποδεικνύουν το περιεχόμενό τους.
• Επιλέξτε χρωματιστά σερβίτσια που έρχονται σε αντίθεση με το χρώμα του φαγητού και του τραπεζιού ή του τραπεζομάντιλου.
• Αποθηκεύστε φαγητό σε διάφανα δοχεία ώστε να είναι ορατό το εσωτερικό τους.
• Χρησιμοποιήστε ηλεκτρικές συσκευές με αυτόματη απενεργοποίηση μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
• Αν παραστεί ανάγκη αντικατάστασης εξοπλισμού ή συσκευών λόγω φθοράς, επιλέξτε το ίδιο σχέδιο ή μοντέλο με το παλιό ώστε το άτομο με άνοια να θυμάται πώς να τα χρησιμοποιήσει.
• Απομακρύνετε από την κουζίνα εύφλεκτα υλικά.
• Τοποθετήστε στον τοίχο ένα μεγάλο ημερολόγιο και έναν πίνακα όπου θα σημειώνετε τα πράγματα που πρέπει να γίνουν μέσα στην ημέρα.

Σαλόνι και τραπεζαρία

• Εξασφαλίστε ότι όλα τα σημεία διέλευσης είναι ελεύθερα από περιττά μικροέπιπλα και διακοσμητικά στοιχεία.
• Βεβαιωθείτε ότι οι κουρτίνες, η τηλεόραση, τα έπιπλα και τα φυτά δεν εμποδίζουν το φυσικό φως να εισέρχεται από τα παράθυρα.
• Χρησιμοποιήστε φωτεινότερους λαμπτήρες στα φωτιστικά.
• Προτιμήστε επίπλωση που να έρχεται σε χρωματική αντίθεση με τους τοίχους και τα πατώματα.
• Αποφύγετε τα έντονα σχέδια σε κουρτίνες, υφάσματα καναπέδων κλπ.
• Διατηρήστε σταθερή τη διάταξη των επίπλων.
• Ελέγξτε ότι οι καρέκλες είναι άνετες και σταθερές. Προτιμήστε τις καρέκλες με “μπράτσα”, καθώς είναι πολύ ευκολότερες στη χρήση.
• Σε περίπτωση που υπάρχουν αντανακλάσεις στην οθόνη, μετακινήστε την τηλεόραση ή τις πηγές φωτισμού που προκαλούν το πρόβλημα.
• Αφαιρέστε περιττά μαξιλάρια ή ριχτάρια που φεύγουν εύκολα από τη θέση τους.
• Τοποθετήστε σε εμφανές σημείο οικογενειακά άλμπουμ με φωτογραφίες και αντικείμενα που σχετίζονται με τα χόμπι του ηλικιωμένου (π.χ. εργαλεία ζωγραφικής, πλεξίματος κλπ).

Γενικές οδηγίες για ένα σπίτι φιλικό προς την άνοια

• Φροντίστε τα καλώδια των ηλεκτρικών συσκευών να είναι στερεωμένα στον τοίχο.
• Αφαιρέστε πατάκια, μικρά ολισθηρά χαλάκια και χαλιά που μπορεί να προκαλέσουν πτώσεις.
• Απομακρύνετε αντικείμενα που δεν χρησιμοποιούνται πια ή που προκαλούν ακαταστασία στις επιφάνειες.
• Αφαιρέστε ή καλύψτε τους πίνακες και τους καθρέφτες, αν προκαλούν σύγχυση.
• Βεβαιωθείτε ότι οι διακόπτες για τα φώτα είναι μεγάλοι και πως το χρώμα τους έρχεται σε αντίθεση με το χρώμα του τοίχου.
• Τοποθετήστε ένα μεγάλο ρολόι τοίχου σε όλα τα δωμάτια, εκτός του μπάνιου.
• Χρησιμοποιήστε καλύμματα πρίζας σε πρίζες που δεν χρησιμοποιούνται.
• Κρατήστε δυνητικά επικίνδυνα ή αιχμηρά αντικείμενα σε ασφαλές σημείο.
• Απομακρύνετε τα κλειδιά από τις κλειδαριές στις εσωτερικές πόρτες.
• Βεβαιωθείτε ότι οι τηλεφωνικοί αριθμοί των μελών της στενής οικογένειας, καθώς και οι αριθμοί έκτακτης ανάγκης βρίσκονται σημειωμένοι κοντά στο τηλέφωνο.
• Σκεφτείτε την πιθανότητα να εγκαταστήσετε ανιχνευτές καπνού.
• Αναλογιστείτε αν υπάρχει ανάγκη να εγκαταστήσετε κάγκελα/κουπαστές κατά μήκος μεγάλων τοίχων.
• Υποδείξτε τις άκρες των σκαλοπατιών με χρωματιστή ταινία.

Συχνές ερωτήσεις

Κάθε άνθρωπος με άνοια είναι διαφορετικός

Να θυμάστε ότι δεν υπάρχουν λύσεις που να ταιριάζουν σε όλους. Το ίδιο περιβάλλον μπορεί να λειτουργήσει εντελεώς διαφορετικά ανάλογα με το στάδιο της άνοιας του ατόμου που νοσεί, την προσωπικότητα και τις ιδιαίτερες ανάγκες του. Γι’ αυτό και οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι εξατομικευμένες και ρεαλιστικές. Η φροντίδα ενός ατόμου με άνοια δεν είναι στατική. Άλλωστε, ένα σωστά διαμορφωμένο περιβάλλον αποτελεί μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Η κατανόηση της συμπεριφοράς, η σωστή επικοινωνία και η υποστήριξη του φροντιστή παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο. Αν θέλετε να μάθετε πώς μπορείτε να διαχειριστείτε καλύτερα τις δυσκολίες της καθημερινότητας και να υποστηρίξετε τον δικό σας άνθρωπο με άνοια, η συμβουλευτική φροντιστών θα σας δώσει τις απαντήσεις που χρειάζεστε.

Όλγα Λυμπεροπούλου
Γνωστική νευροψυχολόγος, M.Sc.
Ειδίκευση στην 3η Ηλικία και τις Άνοιες
Υπεύθυνη Κέντρου Διαταραχών Μνήμης

Τηλέφωνο για ραντεβού: 6993 305422