Αν εσείς ή ένας δικός σας άνθρωπος έχετε αρχίσει να ξεχνάτε ή θέλετε να κάνετε έναν προληπτικό έλεγχο για τη νόσο Αλτσχάιμερ και έχετε προγραμματίσει ένα πρώτο ραντεβού με έναν ειδικό σε θέματα μνήμης, είναι λογικό να έχετε άγχος και πολλά ερωτήματα. Τι ακριβώς θα συμβεί στην πρώτη επίσκεψη; Τι χρειάζεται να έχω μαζί μου; Πρέπει να έρθει και κάποιος συνοδός; Η αρχική αξιολόγηση έχει στόχο να διερευνήσει τυχόν δυσκολίες που έχετε παρατηρήσει και να βοηθήσει τον ειδικό να κατανοήσει αν πρόκειται για αλλαγές φυσιολογικές για την ηλικία ή για κάποια διαταραχή των νοητικών λειτουργιών. Σε αυτό το άρθρο θα βρείτε χρήσιμες πληροφορίες για το πώς να προετοιμαστείτε για την πρώτη επίσκεψη σε ειδικό μνήμης και τι να περιμένετε κατά τη διάρκειά της.
Περιεχόμενα:
- Προγραμματίζοντας το ραντεβού σας στο ιατρείο μνήμης.
- Πώς να προετοιμαστείτε για το πρώτο ραντεβού με τον ειδικό.
- Τι να περιμένετε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
- Συχνοί προβληματισμοί.
Προγραμματίζοντας το ραντεβού σας στο ιατρείο μνήμης
- Επικοινωνήστε με τη γραμματεία για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας στο ιατρείο μνήμης τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από την επιθυμητή ημερομηνία, ώστε να αποφύγετε την πολυήμερη αναμονή. Δώστε τον αριθμό του κινητού σας τηλεφώνου για να μπορούν να σας εντοπίσουν άμεσα σε περίπτωση που χρειαστεί να ακυρωθεί η προγραμματισμένη συνάντηση.
- Επιλέξτε να κλείσετε το ραντεβού σας μία ημέρα που να έχετε άνεση χρόνου. Συνήθως, η πρώτη επίσκεψη διαρκεί περισσότερο απ’ ότι οι επόμενες. Υπολογίστε ότι θα χρειαστεί να παραμείνετε στο ιατρείο μνήμης για τουλάχιστον 60 λεπτά.
Πώς να προετοιμαστείτε για το πρώτο ραντεβού με τον ειδικό
- Αν το ραντεβού αφορά εσάς, καλό θα ήταν να έρθετε μαζί με κάποιον που σας γνωρίζει καλά (π.χ. ένα μέλος της οικογένειας ή ένα στενό φίλο). Πολλές φορές οι οικείοι μας παρατηρούν δυσκολίες και αλλαγές που εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε σε θέση να εντοπίσουμε. Για αυτό και οι παρατηρήσεις τους είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τους ειδικούς. Πάντως, σε κάθε περίπτωση, το αν ο άνθρωπος που σας συνοδεύει θα είναι παρών κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον ειδικό ή όχι, είναι μία απόφαση που ανήκει σε εσάς.
- Αν το ραντεβού αφορά ένα αγαπημένο σας πρόσωπο, ελάτε μαζί από την πρώτη επίσκεψη. Αν αυτό δεν είναι εφικτό σε αυτό το πρώτο ραντεβού, θα έχετε τη δυνατότητα και το χρόνο να συζητήσετε κατ’ ιδίαν με τον ειδικό τις ανησυχίες σας ή πληροφορίες που για τον οποιονδήποτε λόγο δεν θέλετε να αναφέρετε μπροστά στον άνθρωπο που πρόκειται να εξεταστεί σε μία επόμενη συνεδρία συμβουλευτικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι προτιμότερο ο εξεταζόμενος να συνοδεύεται από το ίδιο πρόσωπο σε κάθε επίσκεψη.
- Αν το αγαπημένο σας πρόσωπο αρνείται ότι ξεχνά και ότι υπάρχει ανάγκη να εξεταστεί από ειδικό, επιστρατεύστε τη διπλωματία σας και επικαλεστείτε π.χ. τη σημασία της προληπτικής εξέτασης.
- Σημειώστε τα συμπτώματα που έχετε εντοπίσει, ώστε να μην σας διαφύγει κάτι σημαντικό κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον ειδικό. Τι είδους δυσκολίες έχετε παρατηρήσει; Πότε ξεκίνησαν; Παραμένουν σταθερές ή επιδεινώνονται; Υπάρχουν δύσκολες συμπεριφορές που σας προβληματίζουν;
- Είναι απαραίτητο να έχετε μαζί σας τον ΑΜΚΑ, λίστα με τα φάρμακά σας και όλες τις πρόσφατες εξετάσεις (αίματος κλπ), καθώς και παλαιότερες αξονικές ή μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, αν υπάρχουν. Δεν χρειάζεται να κάνετε κάποια εξέταση πριν το ραντεβού. Επίσης, αν ο εξεταζόμενος χρειάζεται γυαλιά για να γράψει και να διαβάσει ή αν φορά ακουστικό, είναι σημαντικό να τα έχει μαζί του.
Τι να περιμένετε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης
- Το πρώτο βήμα στη διαδικασία διερεύνησης των παρατηρούμενων δυσκολιών είναι η λήψη ενός αναλυτικού ιατρικού και κοινωνικού ιστορικού, η οποία ακολουθείται από τη νευροψυχολογική αξιολόγηση. Πρόκειται για μία διαδικασία απαραίτητη και εξαιρετικά χρήσιμη όταν παρατηρούνται επίμονες ή επιδεινούμενες δυσκολίες στη μνήμη, την προσοχή, τον λόγο ή άλλες νοητικές λειτουργίες. Ο έλεγχος των νοητικών λειτουργιών πραγματοποιείται από νευροψυχολόγο με τη μορφή ερωτήσεων, στις οποίες απαιτείται άλλοτε προφορική και άλλοτε γραπτή απάντηση. Τα τεστς δεν αξιολογούν τη νοημοσύνη ή τις γνώσεις που έχει αποκτήσει κανείς στο σχολείο, αλλά τις λειτουργίες του εγκεφάλου (π.χ. τη μνήμη, την προσοχή, το λόγο, την κρίση). Δεν επιτρέπεται η παρουσία του ανθρώπου που συνοδεύει τον εξεταζόμενο κατά τη διάρκεια της νευροψυχολογικής αξιολόγησης.
- Αν από τα αποτελέσματα της νευροψυχολογικής αξιολόγησης προκύψει η ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση, συστήνεται εξέταση από γιατρό. Όταν υπάρχει ήδη γιατρός στην ομάδα, η αξιολόγηση πραγματοποιείται άμεσα από τον ίδιο. Σε διαφορετική περίπτωση, γίνεται παραπομπή στον κατάλληλο γιατρό. Ο γιατρός συνδυάζοντας όλες τις πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί από το ιατρικό και κοινωνικό ιστορικό, τη νευροψυχολογική αξιολόγηση, τον εργαστηριακό έλεγχο και την κλινική εξέταση θα αποφασίσει αν χρειάζεται να χορηγήσει κάποια φαρμακευτική αγωγή. Αντίστοιχα, ο νευροψυχολόγος θα κρίνει αν ο εξεταζόμενος θα μπορούσε να επωφεληθεί από κάποια μη φαρμακευτική θεραπεία, όπως η νοητική ενδυνάμωση, η οποία σε συνδυασμό με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, ενισχύει τη μνήμη και τις λοιπές νοητικές λειτουργίες.
Συχνοί προβληματισμοί
- Μία παράκληση που ακούμε συχνά από τους συνοδούς, είναι να μην γίνει αναφορά σε αρνητικά φορτισμένους όρους, όπως είναι η «άνοια» και το «Αλτσχάιμερ». Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι οι επαγγελματίες υγείας που ειδικεύονται στις άνοιες έχουν τις γνώσεις και την εμπειρία ώστε να μπορούν να χειρίζονται με διακριτικότητα και ευαισθησία τις διαταραχές μνήμης των εξεταζόμενων. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα αποκρύψουν την αλήθεια από ανθρώπους που η νοητική τους κατάσταση τους επιτρέπει να είναι ενήμεροι για την κατάσταση της υγείας τους.
- Ορισμένοι από τους ασθενείς που αντιμετωπίζουν διαταραχές των νοητικών τους λειτουργιών, εκφράζουν σκέψεις ή εκδηλώνουν δύσκολες συμπεριφορές που κάνουν τους φροντιστές τους να νιώθουν άβολα. Μη διστάσετε να μιλήσετε γι’ αυτές στον ειδικό. Επιπλέον, δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεστε ή να νιώσετε άσχημα αν εκδηλωθούν κατά τη διάρκεια της εξέτασης, καθώς αποτελούν μέρος της νόσου – γεγονός που οι ειδικοί γνωρίζουν καλά.
- Αν δεν είστε σίγουροι ότι καταλαβαίνετε απόλυτα όλα όσα λέγονται κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ζητήστε διευκρινίσεις. Μην φύγετε με άλυτες απορίες. Ο ειδικός βρίσκεται εκεί για να απαντήσει σε όλες σας τις ερωτήσεις.
Δώστε προτεραιότητα στην υγεία του εγκεφάλου σας
Ο στόχος του πρώτου ραντεβού σε ένα ιατρείο μνήμης είναι να κατανοήσει ο ειδικός με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τι συμβαίνει, ποιες δυσκολίες υπάρχουν και τι είδους διερεύνησης και υποστήριξης χρειάζεται ο εξεταζόμενος και η οικογένειά του. Αν εσείς ή ένας δικός σας άνθρωπος ανησυχείτε για τη μνήμη σας, ένας ολοκληρωμένος νευροψυχολογικός έλεγχος στο Κέντρο Διαταραχών Μνήμης -διά ζώσης στο Χολαργό (πλησίον Μετρό “Νομισματοκοπείο”) ή online-, θα αποτελέσει ένα ουσιαστικό πρώτο βήμα για να θωρακίσετε την υγεία του εγκεφάλου σας.
Όλγα Λυμπεροπούλου
Γνωστική νευροψυχολόγος, M.Sc.
Ειδίκευση στην 3η Ηλικία και τις Άνοιες
Υπεύθυνη Κέντρου Διαταραχών Μνήμης
Τηλέφωνο για ραντεβού: 6993305422